Open Monumentendag

Open Monumentendag 2025 staat in het teken van “Architectonisch Erfgoed, Erfgoed en Architectuur gebouw(d) om te blijven”. Hierbij valt te denken aan verhalen over de bouw, de architect, de bouwstijl en bouwmaterialen, de ligging van het monument, wie heeft het laten bouwen en wat wordt er gedaan om het erfgoed te behouden.

DALFSEN

Op Open Monumentendag worden diverse monumenten die normaal gesproken niet open zijn voor publiek toegankelijk. Er worden rondleidingen gegeven of andere activiteiten in en rondom monumenten georganiseerd. Bij de activiteiten op monumentendag staat het verhaal van het monument centraal. Zo leert men niet alleen over de geschiedenis van een monument en de omgeving maar kan men deze ook beleven. Met de organisatie van Open Monumentendag willen de organisatoren de belangstelling voor het erfgoed van Dalfsen bij het publiek vergroten.

Kasteel Rechteren kent nog vele geheimen

Ook dit jaar wordt het voorplein van kasteel Rechteren en het koetshuis weer opengesteld. Elk jaar met Open Monumentendag wordt er weer iets prijs gegeven. Maar niet alles, want juist geheimen hebben een grote aantrekkingskracht. Je kunt er over fantaseren. Op Open Monumentendag kan je misschien weer wat meer van het kasteel te weten komen. Waarom en waar zit die ingemetselde kogel in de muur van de toren? Waarom zijn er schelpen uitgebeeld boven de ramen? Welk beeld stelt nu de zomer voor en welk beeld de winter? Of welke zeldzame korstmossen zitten er op die oude muren.

Ook dit jaar draait er weer een diaserie, maar met andere beelden. Dit jaar geen schilderijen aan de wand, maar bouwtekeningen van bouwwerken die nooit van de grond gekomen zijn. Ook het achterdeurtje naar de tuinen gaat weer open, maar nu met een andere beleving. Kom kijken en zien! Er zijn genoeg mensen van de Historische Kring Dalfsen om je net iets meer te laten zien, als je er maar oog voor hebt. Ook de Graaf zelf is best bereid om verdere toelichting te geven. We ontvangen je graag op het voorplein, in de stallen of in de tuinen. Muzikale omlijsting komt van The Unstoppables – een sfeervolle toevoeging aan een al magische locatie.

Meer open parels in en rond Dalfsen

Tuinen van De Leemcule
Huize De Leemcule stelt haar prachtige tuinen open voor een wandeling vol rust en natuurpracht.

De Grote Kerk
biedt rondleidingen om 11.15 en 13.00 uur. Verzamelplek: direct rechts na binnenkomst. Muzikale optredens o.l.v. Wim van Lenthe vinden plaats om 10.30, 12.00 en 14.00 uur.
In het voorportaal van de kerk is er deze dag een stand van
het Podium van Kerken, de overkoepelende organisatie van
verschillende kerken in Dalfsen. Er is informatie te verkrijgen
over de plaatselijke kerken en hun activiteiten.

De Synagoge
is vrij toegankelijk voor bezichtiging. Femke Bloem laat bezoekers tot rust komen met harpmuziek vanuit het hart, van 14.00 tot 14.30 uur en van 15.00 tot 15.30 uur. Met composities geïnspireerd door natuur en Keltische feesten biedt ze een meditatieve ervaring, een adempauze voor de ziel.

Landgoed Den Berg, Heinoseweg 2
stelt de museumschuur weer open. In deze schuur, welke gebouwd is in 1839, zijn pin/gatconstructies nog goed zichtbaar in de balkenconstructie.
De oude eiken gebinten leven en geven de constructie het
karakter. Natuurlijk is de schuur gerestaureerd, maar er zijn
nog originele balken te zien. Ook vind je er veel oudere
gereedschappen. Verder is er op een doorlopende diaserie veel te zien/ lezen over het hoofdgebouw, over de landgoedsamenstelling met een toelichting op het originele ontwerp van het landgoed uit 1742 door de landgoedarchitect Samuël van
Beinum en de gebouwen door de jaren heen met hier en daar wat toelichting. Natuurlijk verzorgt onze Den Berg-gids Gerlof Veldhuis rondleidingen met de nodige feitjes, weetjes en anekdotes.

Wandeling in Oud Dalfsen

± 1,6 km of ± 2 km

Start bij de Westermolen,
Molenstraat 16 7721 AR in Dalfsen. Dit jaar krijgt de Prinsenstraat extra
aandacht. De route van de wandeling is te volgen door de QR-code te scannen of HIER te klikken. 

Historie Westermolen

De Westermolen staat aan de Molenstraat te Dalfsen. Deze stellingmolen stamt uit 1818 en is een van drie molens die het dorp ooit rijk was. Zowel de molen als de bijgebouwen zijn grondig gerestaureerd.

De molen heeft zijn naam niet alleen te danken aan zijn geografische ligging ten opzichte van Dalfsen, maar ook omdat er een Oostermolen in Dalfsen is geweest. Hij maalt nog elke zaterdag ambachtelijk meel, dit is ook de dag waarop je de molen kunt komen bezichtigen. Ook op Monumentendag is de molen geopend.
In één van de opgeknapte bijgebouwen is De Groene Marke gevestigd, een boerderijwinkel waar allerlei streekproducten worden verkocht. Het andere bijgebouw wordt multifunctioneel gebruikt, bijvoorbeeld voor exposities. Het is ook te huur voor bijeenkomsten, eventueel met buitenterrein erbij.

In de Westermolen worden in de zaal doorlopend films vertoond door de Historische Kring Dalfsen over het oude Dalfsen. Tevens is hier het startpunt van de wandeling in Oud Dalfsen. Dit jaar krijgt de Prinsenstraat extra aandacht. Alle panden in deze straat zijn onderzocht en worden uitvoerig beschreven in een boekwerk dat in de molenzaal ter inzage ligt. Eén van de panden is ooit een boerderij geweest.

Bezoek zaterdag 13 september
van 10.00 tot 16.00 uur de gezellige streekmarkt rondom
de Westermolen & Boerderijwinkel Bij de molen in Dalfsen!

HOONHORST

Molen van Fakkert Hoonhorst
Deze prachtige achtkantige stellingmolen werd oorspronkelijk ge-bouwd in 1862 en herbouwd in 1868 na een verwoestende brand. Met zijn indrukwekkende houten achtkant, intacte gebinten en stevige vloerbalken, is deze molen een toonbeeld van traditioneel vakmanschap.
De molen heeft een stellinghoogte van 11 meter en een totale hoogte van ongeveer 21 meter. Met een voetdoorsnede van circa 9 meter straalt het bouwwerk zowel kracht als elegantie uit. Oorspronkelijk werd de molen gebruikt als lijnzaadmolen (kant-draaiers), maar deed daarnaast ook dienst als korenmolen. Tot 1930 draaide de molen op windkracht, waarna hij deels op diesel werd aangedreven. Later werd de molen aangepast voor elektrische aandrijving, waarmee hij zijn functie tot in de moderne tijd heeft behouden.
Na een bewogen geschiedenis en diverse pogingen om de restauratie te starten is de molen tussen 2010 en 2012 compleet in oude luister hersteld met twee maalstenen. Deze historische molen is niet alleen een technisch hoogstandje uit het verleden, maar ook een waardevol cultureel erfgoed. Een bezoek aan deze molen is een reis door de tijd!

De kerk in Hoonhorst 
die in 1963 is gebouwd is de huidige, moderne kerk, die de neogotische kerk uit 1858 vervangt. De oude kerk werd in 1964 gesloopt. Er is een foto expositie in de kerk op 13 september met daarbij een gedeelte van de doopvont, een aantal kazuifels en misgewaden worden tentoongesteld. Veel foto’s van zowel de oude als de nieuwe kerk.

De Twentseweg en de schuilhut “De Kapelle”
De Twentseweg was al vanaf 1276 een belangrijke handelsweg van Kampen naar Osnabrück. Vanaf Kampen liep het door het centrum van Zwolle, dan via de huidige Wipstrik, langs huis Boswijk en herberg De mol en daarna afbuigend naar de Oude Twentseweg, overgaand in Molenhoekweg. Op de gemeentegrens Zwolle /Dalfsen lag de “Blanken kolk”, een overblijfsel van een Vechtmeander in vorige eeuwen,  als stortplaats gedicht rond 1960.

Iets verder stond de Lenther molen, van oorsprong een standerd-molen, maar later een stellingmolen op een belt. Deze molen is afgebroken in 1901. De molenachtkant is verplaatst naar Vilsteren waar de molen was afgebrand. In Lenthe zijn alleen nog de sporen van een gruttenmolen aanwezig in een bijgebouw van de boerderij, het molenhuis en het “Muldersboerhuis”. In de oude boerderij aan de overkant was een bakkerij. Later woonde in de naastgelegen woning, bakker en winkelier Lingeman. Alles was rond 1900 in het bezit van de molenaarsfamilie van de Vegt.
Verderop kruisen we de Koelmansstraat, van oorsprong was dit een oude koningsweg, later de Vechtsteeg, ook wel Vechtersteeg genoemd. Op de hoek heeft mogelijk in vorige eeuwen een wegkapelletje gestaan, zoals die veel voorkwamen bij belangrijke kruisingen van wegen.

In het project van het DNA van Hoonhorst / Dalfsen heeft de werkgroep Hoonhorst, als onderdeel van de Historische kring Dalfsen, 
in 2020 een historische schuilhut gebouwd en heeft de naam “De Kapelle” gekregen. Het is geheel uitgevoerd in eiken en op een fundering van Bentheimer zandsteen gebouwd. Als dakbedekking is gekozen voor een natuurlijke sedumbeplanting. De schuilhut is na opening in eigendom gesteld van Landschap Overijssel. Deze organisatie heeft ook de onderhoudsverplichtingen op zich genomen. 

De schuilhut staat op archeologisch belangrijke ondergrond. Dit vanwege de historie van de Twentseweg en de kruising met de Koningsweg. Door die historie mocht de ondergrond niet  beroerd worden voor het graven van een fundering. Er is gekozen voor korte boorgaten, gevuld met beton en daarop de Bentheimer steen. Bij de schuilhut is een steen geplaatst met richtinginformatie over de Koningsweg van de Ierthe naar Essen Duitsland en van de Twentseweg van Kampen naar Osnabrück. In de schuilhut is een tekstbord aangebracht waarop de betekenis van de wegen en de herkomst van de steen staat aangegeven.
We vervolgen de Twentseweg en kruisen de Marswetering, een wetering van rond 1200. Eind Molenhoekweg gaat de Twentseweg linksaf, via de Hagenweg die oorspronkelijke schuin rechtdoor ging over de “Steenwetering”; nu het Overijsselskanaal aangelegd in 1853. Na ongeveer 500 meter stond links de voormalige Lentheschool. Deze is later verplaatst naar de omgeving van de Moezenbelt. De Twentseweg liep verder door de Stoevinge, richting de Posthoorn, langs Hellendoorn, door naar Twente. Een markante historische weg en nog steeds van grote betekenis.

 
 

Lentheschool
In 1853 besloot het bestuur van de marke Lenthe een nieuw plattelandsschooltje te bouwen bij de Moezenbelt in Dalfsen. Dit schoolgebouw moest de oude vervallen en te kleine Lentheschool bij de Bolderbrug aan de Twentseweg vervangen.
Er werd op kosten van de gemeente Dalfsen grond aangekocht bij de Moezenbelt, omdat dit centraler in het buurtschap lag dan de locatie aan de Bolderbrug. De kosten voor het schoolgebouw bedroegen
fl 1.970,00. Er zaten toen ongeveer 100 kinderen op deze school. Het leerlingenaantal liep echter steeds verder terug, Dit kwam met name door de opening van de roomskatholieke school in Hoonhorst in 1923. In 1940 besloot het gemeentebestuur van Dalfsen dat de Lentheschool moest worden opgeheven.
Het schoolgebouw met het er naast gelegen meestershuis werd verkocht aan Berend Klink. In 1950 werd de school overgedragen aan zijn zoon Bernard en in 1995 kwam het in handen van diens zoon Ben. De Lentheschool is in 2001 en 2002 gerenoveerd en ingericht als vergader- en cursuslokaal.
Na de renovatie heeft de Lentheschool haar oorspronkelijke bestemming teruggekregen. Het historisch karakter van het pand is zoveel mogelijk behouden gebleven.

D’Olde Bakker
De historie van Herberg de Witte Gans begint bij Hermannus (Mans) Tijhaar, geboren 9 juli 1869. In 1893 kocht Hermannus 12 are grond van landbouwer Berend Klink. Mans was bakker en hij liet door de Hoonhorster timmerman Van de Vegt een bakkerij annex kruidenierszaak bouwen.
De zaak was gevestigd naast de toenmalige Lentheschool en lag vlakbij het Overijssels kanaal waar toen redelijk druk vrachtverkeer was. In 1910 werd vanuit Heino de Nieuwe Dalfserweg aangelegd. Het verkeer nam nog meer toe en Tijhaar besloot het bedrijf uit te breiden met een café: Landzicht. De huidige lindebomen die voor het pand staan, zijn nog geplant door de Tijhaars.
Tot 1974 bleef het bedrijf in handen van de familie Tijhaar. Toen het werd verkocht trok de nieuwe eigenaar het woonhuis en het winkelgedeelte bij het café en gaf het een nieuwe naam: d’ Olde Bakker. Het café, de discotheek en de snackbar wisselden regelmatig van eigenaar.
In het voorjaar van 1997 kocht de huidige eigenaar het pand in vervallen staat. Een jaar lang werd er verbouwd met het huidige restaurant als resultaat. Omdat er vroeger in de streek rond Heino en Dalfsen veel ganzen werden gehouden en er nog veel namen zijn die aan deze tijd herinneren, werd besloten het restaurant een nieuwe naam te geven: Herberg de Witte Gans. 

Boerderijen & Erven
In de omgeving van Hoonhorst zijn een aantal boerderijen en erven te vinden. Deze zijn NIET opengesteld maar je kunt erlangs rijden of fietsen. Meer achtergrondinformatie over deze locaties vind je hier.